Team Semantiek | Common Information Model

Agenda

  • betekenis & structuur;

  • achtergrond;

  • data-uitwisseling;

  • profielen;

  • modelleren;

  • vragen.

Wie ben ik? En wat doe je hier?

Wie ben ik? En wat doe je hier?

  • solutionarchitect bij Alliander, werkzaam voor Themateam Datadelen (PRO);

  • data-architect bij Netbeheer Nederland, werkzaam voor Team Semantiek (NBNL);

  • "expert" bij EU DSO Entity, werkzaam voor de JWG TF3: Data Interopability Modeling (Europese Commissie);

  • Member IEC TC57/NEC57 & UCA Representative.

Betekenis & structuur

  • betekenis: hoe mensen informatie met elkaar uitwisselen;

  • structuur: hoe machines informatie met elkaar uitwisselen;

  • FAIR: Findable, Accessible, Interoperable, Reusable.

Common Information Model (1)

  • standaardisatie is een eis vanuit Visie Datadelen [CDOs] en Doelarchitectuur Datadelen [CIOs/NBEA];

  • internationale standaard voor het uitwisselen van gegevens over het energienet, met een (eerste) focus op netrekenen;

  • 1528 concepten met eigenschappen & relaties voor het beschrijven van het energienet: LEGO-blokjes;

Common Information Model (2)

  • Team Semantiek modelleert informatiemodellen op basis van het CIM: de handleiding;

  • netbeheerders maken een JSON-bestand (dataset) op basis van de handleiding;

  • standaardisatie faciliteert interoperabiliteit & hergebruik [FAIR].

Indeling van het CIM

Toepasbare standaarden
Figure 1. Toepasbare standaarden

Data-uitwisseling

Dataproduct

_Dataset_ ontsloten via _Dataservice_
Figure 2. Dataset ontsloten via Dataservice

Dataproducten

svg

Uitdaging: complexiteit groeit

  • meer behoefte aan inzicht = grotere informatiemodellen;

  • meer dataproducten = meer grip op hergebruik & extensies nodig;

  • maar hoe?

Profielen (IEC 61970-452)

Profielen & dataproducten

IEC 61970-452
Figure 3. IEC 61970-452

  • Equipment (EQ): connectiviteit, node/breaker;

  • Topology (TP): use case, bus/branch;

  • Operation (OP): analoge & discrete metingen: gemeten, berekend & geschat;

  • Geolocation (GL): fysieke locatie op het aardoppervlak;

  • Asset (AS): asset- en projectinformatie.

Profile Group

svg
svg

  • alle dataproducten zijn interoperabel;

  • op verschillende niveaus te structureren en af te leiden;

  • in lijn met internationale en Europese standaarden/wetgeving;

  • modellen gepubliceerd door Team Semantiek:

Modelleren voor ACM Netcode h13

Informatievraag, in detail

AlsWil ik

DSO

Inzicht in alle onderstations in het landelijk hoogspanningsnet

DSO

Inzicht in alle voor mij relevante koppelpunten met het landelijk hoogspanningsnet

Hoe denkt een data-architect?

msr borculo
Topology
Figure 4. Topology

  • concreet, naar abstract, naar concreet;

  • van "echte wereld" naar klasse, eigenschap en relatie.

Onderstation

Onderstation
Figure 5. Onderstation

  • GeographicalRegion als Nederland (landsdeel);

  • SubGeographicalRegion als dekkingsgebied (netbeheerder);

  • Substation als onderstation.

Koppelpunt

Koppelpunt
Figure 6. Koppelpunt

  • VoltageLevel met BaseVoltage als "lege" installatie met spanningsniveau;

  • ConnectivityNode als koppelpunt (overdrachtspunt TSO/DSO);

  • BoundaryPoint als expliciete markering overdrachtspunt (extensie CGMES);

  • Uitwerking van het dataproduct.

Tooling

  • LinkML, geïntegreerd met Github Actions;

  • Normatieve en informatieve documentatie;

  • SHACL Schema, JSON-LD voorbeelden, aanvullende documentatie;

  • TC57 CIM als referentie;

  • Beheerd door Team Semantiek.

Vragen!

  • To what degree is CIM already applied and what the plans are for adopting it at Alliander. E.g., is/will CIM be adopted for managing and exchanging the grid model? [Muhammad]

  • Current and future applications. So, what are the current and foreseen application of CIM from Alliander’s point of view? E.g., is/will the model be exchange with ENTSO-E/DSA Entity for a particular use? [Muhammad]

  • Huidige toepassing is dataproducten vanuit de gezamelijke netbeheerders, toekomst is verder uitbouwen van de Profile Group. Binnen Alliander wordt CIM extensief gebruikt binnen System Operations en Klant & Ontwerp (netarchitecten). OT-Hub (SCADA) is aan het migrereren richting CIM voor metingen.

Vragen!

  • How can we establish a communication channel with Alliander to exchange and share knowledge on using CIM? [Muhammad]

  • Er is een open vacature voor TenneT binnen Team Semantiek, meld je aan!

Vragen!

  • Is Alliander involved with activities in the field of power system dynamics? (If so, there may be a link with ENTSO-e/DSA Entity in TenneT.) [Muhammad]

  • Welke specifieke activiteiten? Is dit b.v. het werk met LFEnergy, of de Power Grid Modeler (PGM)?

Vragen!

  • Heeft Alliander ervaring met CIMTool? Zo ja, hoe gebruikt Alliander CIMTool?

  • Team Semantiek is actief betrokken bij de ontwikkeling van CIMTool, ondermeer bij de export naar LinkML, en de ambitie om ook de bronschema’s in LinkML vast te leggen.

Vragen!

  • Wordt er gebruik gemaakt van CIMcontextor? Zo ja, hoe? [Richard]

  • Nee, we gebruiken LinkML voor al onze modellen, draw.io en D2 voor de free-form diagrammen.

Vragen!

  • Hoe heeft Alliander de governance van CIM en CIM extensies ingericht?

  • Team Semantiek beheert informeel de NL namespace van het CIM. We zijn nu met een traject bezig om dit formeel in te richten met de NEN/IEC.

Vragen!

  • Brengt Alliander haar zelf ontwikkelde extensies in bij nationale of internationale normgroepen?

  • Team Semantiek is betrokken bij verschillende Europese en internationale initiatieven, en brengen waar relevant onze bevindingen in. Dit kan via de CIMug, Working Groups of Europese Commissie (via ENTSO-E/EU DSO Entity) zijn.

Vragen?