Rollen

Het werken aan conceptuele modellen binnen het stelsel is een specialistisch vak. We bouwen niet aan losstaande modellen, maar aan een samenhangend stelsel van registers met een helder uitgangspunt: ieder gegeven heeft één bron.

Consistentie ontstaat niet vanzelf. Het vereist enerzijds diep begrip van de domeinen in de sector, en anderzijds strakke bewaking van de onderlinge samenhang en stelselgrenzen. Omdat niemand alle talenten en tijd tegelijk bezit, combineren we verschillende rollen: van modelleurs die met domeinexperts de diepte in duiken tot modelleurs die zich focussen op de stelselbrede samenhang.

We onderscheiden rollen per model(wijziging) en een rol op stelselniveau.

Rollen per model

Modelleren is teamwork: een goed model ontstaat door semantisch te onderhandelen. Om tunnelvisie te voorkomen en kwaliteit te borgen, hanteren we een vier-ogenprincipe: elk modelleertraject wordt uitgevoerd door minimaal twee personen uit het modelleerteam (één trekker en minimaal één meedenker).

Trekker

De trekker is verantwoordelijk voor de uitwerking en van een specifiek model of wijziging.

• Wat doet de trekker?
  • Haalt de inhoudelijke materie op bij domeinexperts in de sector.
  • Vertaalt processen, beleid en praktijk naar modelconcepten.
  • Is het eerste aanspreekpunt voor de voortgang, planning en afstemming.
  • Betrekt proactief de meedenker(s) en stelselredacteur.
• Profiel & inzet: Vraagt tijd, nieuwsgierigheid en organisatiekracht. Deze rol kan uitstekend worden ingevuld door een minder ervaren modelleur die zich vol op het domein kan richten, mits ondersteund door een ervaren meedenker.

Meedenker

De meedenker is een collega-modelleur binnen het team die als vaste sparringpartner optreedt. Niemand modelleert alleen.

• Wat doet de meedenker?
  • Denkt mee over structurering, definities en afbakening.
  • Kijkt mee bij reviews en helpt tunnelvisie, blinde vlekken of ontwerpfouten vroegtijdig te voorkomen.
  • Heeft geen procesverantwoordelijkheid voor planning of organisatie.
• Profiel & inzet: Deze rol is flexibel. Het stelt een senior modelleur in staat om met beperkte tijd toch richting en feedback te geven, of biedt een startende modelleur de kans om mee te kijken en te leren van andermans model.

Domeinexpert Een domeinexpert (bijvoorbeeld vanuit een netbeheerder, marktpartij of werkgroep) is geen lid van het modelleerteam. Zij leveren de inhoudelijke domeinkennis en toetsen of het model aansluit op de werkelijkheid. De trekker en meedenker(s) vertalen deze kennis naar het modelleervak.

Permanente rol op stelselniveau

Om wildgroei te voorkomen en de stelselgedachte te borgen, is er een vaste redactie op stelselniveau.

Stelselredacteur

De stelselredacteur bewaakt de kwaliteit, herbruikbaarheid en architectonische samenhang over álle modellen heen.

• Wat doet de stelselredacteur?
  • Bepaalt mede hoe het modelleerwerk wordt opgeknipt in afzonderlijke registermodellen en bewaakt de grenzen daartussen.
  • Ziet toe op het stelselprincipe: ieder gegeven één bron.
  • Is tijdens het ontwerpproces ruim beschikbaar om trekkers en meedenkers te coachen, adviseren en te ondersteunen bij complexe semantische knopen.
  • Heeft een formele rol in de kwaliteitsbewaking: zonder goedkeuring van de stelselredacteur gaat een model niet over van draft naar een formele release.
• Mandaat: De stelselredacteur heeft bij inhoudelijke discussies over stelselsamenhang en modelleringsstandaarden het eindoordeel (vetorecht).
• Profiel: Diepgaande kennis van conceptueel modelleren en verwante disciplines zoals bedrijfsarchitectuur, ontologie, juridische tekstanalyse, logica en relatiealgebra. Deze rol biedt ruimte aan de analytisch sterke modelleur die zich graag toelegt op de pure vakinhoud, consistentie en interne ondersteuning van collega’s, zonder continu zelf ‘de boer op’ te hoeven.

Samenvattend overzicht

Rol	Reikwijdte	Focus	Verantwoordelijkheid
Trekker	Per model (1 pers.)	Ophalen inhoudelijke kennis, vertaling naar model, proces en planning	Opleveren van een inhoudelijk gedragen modelontwerp
Meedenker	Per model (1+ pers.)	Sparren, meelezen, voorkomen van tunnelvisie, kwaliteitsbewaking	Kwaliteitsfeedback en toetsing binnen het team
Stelselredacteur	Stelselbreed (1-3 pers.)	Stelselsamenhang, modulariteit, coaching van trekkers	Formele goedkeuring bij overgang naar release