Flexinzicht

Dit ontwerp beschrijft het beoogde gebruiksscenario voor het dataproduct Flexinzicht, alsmede haar achterliggende architectuur en de gemaakte keuzes.

Voor alle data-uitwisseling binnen de scope van de Visie Datadelen is expliciet gekozen voor het denken over data in de vorm van dataproducten. Een dataproduct combineert de semantische-, technische- en gebruiksaspecten van data-uitwisseling. Om dit invulling te geven bestaat een dataproduct uit de volgende componenten:

  • dataset: de daadwerkelijke gegevens die worden uitgewisseld. Zie een dataset als een tabel met gegevens, waarbij de kolommen beschrijven wat er op elke rij van de data aan gegevens wordt geleverd. Een dataset voor aansluitingen zal minstens een kolom "Aansluitingsnummer" bevatten, waarbij elke rij in de dataset een aansluiting beschrijft;

  • dataservice: de (technische) manier van verspreiden van de dataset. Dit gaat over hoe de data ontsloten wordt, de onderliggende architectuur en de gebruiksscenario’s;

  • voorwaarden: er kunnen voorwaarden liggen op beschikbaarheid, kwaliteit, classificatie en doelbinding bij gebruik van het dataproduct.

Het dataproduct combineert de dataset en dataservice, verrijkt met voorwaarden voor gebruik.

Reikwijdte

Binnen Netbeheer Nederland (NBNL) lopen meerdere initiatieven die moeten resulteren in dataproducten met 'flex-informatie'. Flexinzicht is een open dataproduct, gebaseerd op de zogenoemde bouwblokken (NBNL Profile Group), het is de basis voor dataproducten die met steeds meer 'flex-informatie' steeds meer van deze initiatieven ondersteunen.

Table 1. Rollen
Rol Beschrijving

Technisch adviseur

Een organisatie of persoon die faciliteert bij het zoeken naar oplossingen voor congestieproblematiek door energie-advies te geven. In deze context is het een persoon die een batterijoplossing achter de meter ontwikkelt of beoordeelt voor een zakelijke aansluiting. De adviseur kan werkzaam zijn bij een batterijontwikkelaar, adviesbureau, industriële partij, energieleverancier of aggregator.

Functionele eisen

Voor dit dataproduct gelden functionele eisen (functional requirements). Deze functionele eisen vertellen wie ("Als rol") welke data ("Wil ik") nodig heeft en welke meerwaarde ermee gecreëerd wordt ("Want").

Table 2. Functionele eisen
ID Als rol Wil ik Want

TA 1

Als TA

een uniform overzicht van

  • zogenoemde onbenutte transportcapaciteit1

  • van MS/LS-transformatoren

  • in voedingsgebieden, niet uitsluitend van congestiegebieden

  • zowel invoeding (+ en -)2 als afname (+ en -)

  • drie jaren vooruit geprognostiseerd

  • in tijdsblokken van 60 minuten (uur) die

  • elk kwartaal wordt bijgewerkt en die

  • aansluit bij de Capaciteitskaart

dat geeft inzicht in de frequentie en duur van de verwachte (over)belasting in de voedingsgebieden waardoor ik het juiste energie-advies kan geven.

1 Dit is een werknaam. Het wordt ook wel GRTC (geprognostiseerde resttransportcapaciteit) genoemd en het is GATC (geprognostiseerde aanwezige transportcapaciteit) verminderd met GBTC (geprognostiseerde belasting van de transportcapaciteit), met één variant voor afname en één voor invoeding. Formele definitie en formulering door Team Semantiek (Betekenis) volgt.

2 + betekent dat de waarde een geprognostiseerde onderbenutting is en - betekent dat de waarde een gegrognostiseerde overbenutting is.

Dataservice

Het gebruiksscenario beschrijft niet het uitvalproces (happy flow), deze stappen dienen apart beschreven en geïmplementeerd te worden.

Gebruiksscenario

Een externe partij verkrijgt toegang tot een openbaar beschikbare dataset vanuit het Energiedataportaal voor hergebruik binnen eigen processen of systemen.

Gebruiksscenario
Figure 1. Gebruiksscenario
  1. De derde partij raadpleegt het overzicht van beschikbare datasets;

  2. De derde partij selecteert een relevante dataset;

  3. De derde partij vraagt de geselecteerde dataset op;

  4. Het Energiedataportaal levert de dataset aan de derde partij;

  5. De derde partij verwerkt de ontvangen gegevens voor het beoogde gebruiksdoel.

Architectuur

Vanuit architectuurperspectief zijn de volgende keuzes gemaakt:

Architectuur
Figure 2. Architectuur
  • Netbeheerders leveren via het eigen Dataloket JSON-LD (RDF) onder de NBNL Profile Group;

  • JSON-LD wordt aangeleverd bij EDSN (Broker) via de File Gateway;

  • EDSN verwerkt de aangeleverde profiles tot een dataproduct geschikt voor afname door een Consumer, via de processen Extract en Load;

  • het dataproduct voor de Consumer wordt als JSON-LD (RDF) via het Energiedataportaal, onder het model beheerd door Team Semantiek, NBNL.

Dataset

Volume, variety, veracity, velocity

Data kent vier kenmerken:

  • volume: data kent een volume, een hoeveelheid;

  • variety (variëteit): data is te verdelen in gestructureerde en ongestructureerde data. Ongestructureerde data kent geen metamodel;

  • veracity (betrouwbaarheid): de mate waarin de data vertrouwd kan worden voor de toepassing;

  • velocity (snelheid): de frequentie waarmee data verandert.

Dataset

Type Beschrijving

Volume

Kan in deze fase nog niet bepaald worden.

Variety

Gestructureerd

Veracity

Hoog, de dataset wordt samengesteld uit gegevens vanuit de NBNL Profile Group.

Velocity

Laag, vier keer per jaar

Voorwaarden

Dit dataproduct wordt als open dataproduct aangeboden.

Beslissingen en aannames

Table 3. Beslissingen en aannames
ID Type Beschrijving

TA 1

Aanname

De data voor dit dataproduct wordt aangeleverd conform het ingerichte proces: Bij elke system operator (DSO, TSO) door het data deel team per NBNL Profiel (bouwblok) in JSON-LD validerend tegen de bijbehorende ShaCL

TA 2

Aanname

Het doel van die dataproduct is inzicht, niet sturing en ook niet financiële afhandeling

TA 3

Beslissing

Dit dataproduct prognotiseert tot 3 jaren vooruit

TA 4

Beslissing

Voor dit dataproduct is wachtrij-informatie buiten scope.

TA 5

Beslissing

Dit dataproduct geef inzicht in voedingsgebieden, niet uitsluitend congestiegebieden

TA 6

Beslissing

Dit dataproduct geeft inzicht MS-niveau, niet LS en (nog) niet (E)HS

TA 7

Beslissing

Dit dataproduct bevat prognoses, geen historische cijfers

TA 8

Beslissing

De granulariteit van dit dataproduct is per uur, niet per 15 minuten.

TA 9

Beslissing

Dit dataproduct bevat geen aggregatie per dag, maand of jaar

TA 10

Aaname

Dit dataproduct bevat geen afgeleide data

TA 11

Beslissing

Dit dataproduct geeft inzicht in afname en invoeding los van elkaar en niet gecombineerd

Publicatiedatum vrijdag 20 november 2026.