Flexinzicht

Dit ontwerp beschrijft het beoogde gebruiksscenario voor het dataproduct Flexinzicht, alsmede haar achterliggende architectuur en de gemaakte keuzes.

Voor alle data-uitwisseling binnen de scope van de Visie Datadelen is expliciet gekozen voor het denken over data in de vorm van dataproducten. Een dataproduct combineert de semantische-, technische- en gebruiksaspecten van data-uitwisseling. Om dit invulling te geven bestaat een dataproduct uit de volgende componenten:

  • dataset: de daadwerkelijke gegevens die worden uitgewisseld. Zie een dataset als een tabel met gegevens, waarbij de kolommen beschrijven wat er op elke rij van de data aan gegevens wordt geleverd. Een dataset voor aansluitingen zal minstens een kolom "Aansluitingsnummer" bevatten, waarbij elke rij in de dataset een aansluiting beschrijft;

  • dataservice: de (technische) manier van verspreiden van de dataset. Dit gaat over hoe de data ontsloten wordt, de onderliggende architectuur en de gebruiksscenario’s;

  • voorwaarden: er kunnen voorwaarden liggen op beschikbaarheid, kwaliteit, classificatie en doelbinding bij gebruik van het dataproduct.

Het dataproduct combineert de dataset en dataservice, verrijkt met voorwaarden voor gebruik.

Reikwijdte

Binnen Netbeheer Nederland (NBNL) lopen meerdere initiatieven die kunnen resulteren in dataproducten met 'flex-informatie'. Flexinzicht is een (verzameling van) open dataproduct(en), gebaseerd op de zogenoemde bouwblokken (NBNL Profile Group), die deze initiatieven ondersteunt.

Table 1. Rollen
Rol Beschrijving

Technisch adviseur

Een organisatie of persoon die faciliteert bij het zoeken naar oplossingen voor congestieproblematiek door energie-advies te geven. In deze context is het een persoon die een batterijoplossing achter de meter ontwikkelt of beoordeelt voor een zakelijke aansluiting. De adviseur kan werkzaam zijn bij een batterijontwikkelaar, adviesbureau, industriële partij, energieleverancier of aggregator.

Functionele eisen

De initiatieven die door Flexinzicht worden ondersteund zijn:

  1. Benodigde flex per locatie (BBN-GV)

  2. Epic Capaciteitskaart Belastingprofielen (BBN-KV)

  3. Epic Netvooruitzicht (Meer inzicht)

Voor elk van deze initiatieven moeten functionele eisen (functional requirements) worden vastgelegd en geharmoniseerd. Deze functionele eisen vertellen wie ("Als rol") welke data ("Wil ik") nodig heeft en welke meerwaarde er mee gecreëerd wordt ("Want").

Functionele eisen Algemeen 1 en MI 1 zijn hoog over eisen. BBN-GV 1 en BBN-KV 1 zijn al wat verder uitgewerkt. Maar er is besloten om te beginnen met UC Dataproduct Benodigde Flex per Locatie - BBN-GV _Technisch Adviseur (TA).

In de functionele eisen zijn sommige woorden gemarkeerd. Dat betekent dat de betekenis van dit woord (in deze context) onduidelijk is. Verderop, bij de Beslissingen en aannames, wordt een aanname gedaan over die betekenis. Als dat echter niet lukt, of als er een toelichting nodig is dan is de aanname een verzoek om toelichting. Uitgangspunt is dat in een initiatief een woord niet van betekenis verandert.

Functionele eisen Algemeen 1, BBN-GV 1, BBN-KV 1 en MI 1 (gepauzeerd).
Table 2. Functionele eisen (gepauzeerd)
ID Als rol Wil ik Want

Algemeen 1

Derde

flex-informatie

Ik wil

  • inzicht en

  • financieel kunnen prikkelen.

BBN-GV 1

netbeheerder

van elke netlocatie in de huidige en toekomstige netconfiguraties de verwachte flexbehoefte. Van deze flexbehoefte wil ik de omvang, de timing, de duur en veranderlijkheid strategische horizonnen in een geharmoniseerde datastructuur.

ik wil wachtlijsten terugdringen door de inzet van flexibiliteitsveilingen of door middel van verzwaringen. Deze keuze zal bepaald worden op basis van kosten van de verwachte overschrijdingen.

BBN-KV 1

gebruiker van de capaciteitskaart

van elk voedingsgebied en van elk station de toekomstige congestie en de beschikbare capaciteit op basis van

  • toekomstige belastingprofielen (ontwikkeling van belasting),

  • beschikbare capaciteit (benuttingsgraden, restruimte) en

  • netuitbreidingen

Ik wil handelingsperspectief krijgen.

MI 1

Meer inzicht

inzicht

handelingsperspectief.

Functionele eis Technisch Adviseur

Table 3. Functionele eisen (Technisch Adviseur)
ID Als rol Wil ik Want

TA 1

Als technisch adviseur

wil ik de zakelijke aansluiting kunnen relateren aan de relevante netlocatie, het netvlak en het spanningsniveau

zodat ik de juiste flexinformatie voor de beoogde batterijlocatie gebruik.

TA 2

Als technisch adviseur

wil ik per netlocatie inzicht in het benodigde flexvermogen, de flexenergie en de richting van de gevraagde flexibiliteit,

zodat ik kan bepalen of laden, ontladen of beide technisch van waarde kunnen zijn.

TA 3

Als technisch adviseur

wil ik weten wanneer, hoe lang en hoe vaak flexbehoefte wordt verwacht,

zodat ik het benodigde batterijvermogen, de energie-inhoud en de inzetduur kan beoordelen.

TA 4

Als technisch adviseur

wil ik inzicht in belasting, operationele limieten en richtingafhankelijke restcapaciteit vóór, tijdens en na een flexvenster,

zodat ik kan beoordelen of de batterij tijdig kan laden en binnen de beschikbare netruimte kan ontladen.

TA 5

Als technisch adviseur

wil ik inzicht in scenario, bandbreedte, huidige en toekomstige netconfiguratie en relevante netontwikkelingen,

zodat ik kan beoordelen of de batterijoplossing ook bij veranderende omstandigheden technisch passend blijft.

TA 6

Als technisch adviseur

wil ik uniforme definitie#s, #tijdsresolutie, bron, actualiteit en kwaliteitsinformatie ontvangen,

zodat ik locaties en scenario’s over netbeheerdersgebieden heen consistent kan vergelijken en mijn advies herleidbaar kan onderbouwen.

Dataservice

Gebruiksscenario

Wordt later ingevuld.

Dataset

Volume, variety, veracity, velocity

Data kent vier kenmerken:

  • volume: data kent een volume, een hoeveelheid;

  • variety (variëteit): data is te verdelen in gestructureerde en ongestructureerde data. Ongestructureerde data kent geen metamodel;

  • veracity (betrouwbaarheid): de mate waarin de data vertrouwd kan worden voor de toepassing;

  • velocity (snelheid): de frequentie waarmee data verandert.

Dataset

Type Beschrijving

Volume

Wordt later ingevuld.

Variety

Wordt later ingevuld.

Veracity

Wordt later ingevuld.

Velocity

Wordt later ingevuld.

Voorwaarden

Dit dataproduct wordt als open dataproduct aangeboden.

Beslissingen en aannames

Beslissingen en aannames Algemeen 1, BBN-GV 1, BBN-KV 1 en MI 1 (gepauzeerd).
ID Type Beschrijving

Algemeen 1

Aanname

flex-informatie = Antwoord op de vraag 'Waar is wanneer hoeveel netcapaciteit beschikbaar en voor hoe lang?'.

BBN-GV 1

Aanname

netbeheerder = Elke DSO, inclusief Coteq, Rendo en Westland Infra, e ook de TSO (TenneT).

BBN-GV 2

Aanname

elke netlocatie = Afgaand veld. Dus netlocatie vanuit een asset perspectief en niet vanuit een geo of netfunctie persepectief.

BBN-GV 3

Aanname

huidige netconfiguraties = Normaalstand ten tijde van het aanmaken van het dataproduct (eigenlijk ten tijde van het aanmaken van de bijbehorende dataset).

BBN-GV 4

Aanname

toekomstige netconfiguraties = Normaalstand over 12 maanden.

BBN-GV 5

Aanname

netconfiguraties = Normaalstand van het netwerk. Dus niet de actuele stand. En er wordt geen rekening gehouden met onderhoud.

BBN-GV 6

Aanname

verwachte flexbehoefte = De verwachte flexbehoefte voor de komende 12 maanden, uitgesplitst naar invoeding en afname.

BBN-GV 7

Aanname

flexbehoefte = De behoefte aan extra capaciteit bij afname en het overschot aan capaciteit bij invoeding als een functie in de tijd.

BBN-GV 8

Aanname

omvang = Toelichting nodig.

BBN-GV 9

Aanname

timing = Toelichting nodig.

BBN-GV 10

Aanname

duur = Toelichting nodig.

BBN-GV 11

Aanname

veranderlijkheid = Toelichting nodig.

BBN-GV 12

Aanname

strategische horizonnen = Toelichting nodig.

BBN-GV 13

Aanname

geharmoniseerde datastructuur = CIM opgeslagen in JSON-LD-formaat tbv interoperabiliteit bij data uitwisseling.

BBN-GV 14

Aanname

wachtlijst = Wachtrijen op LS-, MS- en HS-niveau.

BBN-GV 15

Aanname

flexibiliteitsveilingen = Toelichting nodig.

BBN-GV 16

Aanname

verzwaringen = Verzwaringen van kabels en alle andere assets om deze verzwaring effectief te laten wezen.

BBN-GV 17

Aanname

kosten = Toelichting nodig. Hoe worden deze kosten berekend? Wat is de input en hoe ziet de berekening er uit. Welke kosten zijn acceptabel?

BBN-GV 18

Aanname

verwachte overschrijdingen = Toelichting nodig. Welke verwachte overschrijdingen? Hoe vaak, hoe lang, hoe groot? Welke verwachte overschrijdingen zijn acceptabel?

BBN-KV 1

Aanname

gebruiker van de capaciteitskaart = Toelichting nodig. Zijn dit daadwerkelijk alle burgers, overheden, gebiedsontwikkelaars, energieadviseurs, CSP’s en grootverbruikers?

BBN-KV 2

Beslissing

voedingsgebied = deel van het aardoppervlak waar zich de overdrachtspunten van aansluitingen bevinden die worden gevoed door een bepaald deel van het energienet.

BBN-KV 3

Aanname

station = De afgaande velden van transformator.

BBN-KV 4

Aanname

toekomstige congestie = Congestie over de 12 maanden.

BBN-KV 5

Aanname

congestie = Gebrek aan tansportcapaciteit energie.

BBN-KV 6

Aanname

beschikbare capaciteit = Toelichting nodig.

BBN-KV 7

Aanname

toekomstige belastingprofielen = Belastingprofielen over 12 maanden.

BBN-KV 8

Aanname

belastingprofielen = Toelichting nodig.

BBN-KV 9

Aanname

netuitbreidingen = Verzwaringen die over 12 maanden in bedrijf zijn.

BBN-KV 10

Aanname

ontwikkeling van belasting = Is hetzelfde als toekomstige belastingprofielen.

BBN-KV 11

Aanname

benuttingsgraden = Is hetzelfde als beschikbare capaciteit.

BBN-KV 12

Aanname

restruimte = Is hetzelfde als beschikbare capaciteit.

MI 1

Aanname

Meer inzicht
Table 4. Beslissingen en aannames Technisch Adviseur
ID Type Beschrijving

TA 1

Beslissing

Algemeen 1, BBN-GV 1, BBN-KV 1 en MI 1 zijn gepauzeerd. We beginnen met UC Dataproduct Benodigde Flex per Locatie - BBN-GV _Technisch Adviseur (Technisch Adviseur)

TA 2

Aanname

Data wordt aangeleverd conform het bestaande proces: Bij elke system operator (DSO, TSO) door het data deel team per NBNL Profiel (bouwblok) in JSON-LD validerend tegen de bijbehorende ShaCL