Netbewust Laden

Dit ontwerp beschrijft het beoogde gebruiksscenario voor het dataproduct Netbewust Laden, alsmede de achterliggende architectuur en gemaakte keuzes.

Voor alle data-uitwisseling binnen de scope van de Visie Datadelen is expliciet gekozen voor het denken over data in de vorm van dataproducten. Een dataproduct combineert de semantische-, technische- en gebruiksaspecten van data-uitwisseling. Om dit invulling te geven bestaat een dataproduct uit de volgende componenten:

  • dataset: de daadwerkelijke gegevens die worden uitgewisseld. Zie een dataset als een tabel met gegevens, waarbij de kolommen beschrijven wat er op elke rij van de data aan gegevens wordt geleverd. Een dataset voor aansluitingen zal minstens een kolom "Aansluitingsnummer" bevatten, waarbij elke rij in de dataset een aansluiting beschrijft;

  • dataservice: de (technische) manier van verspreiden van de dataset. Dit gaat over hoe de data ontsloten wordt, de onderliggende architectuur en de gebruiksscenario’s;

  • voorwaarden: er kunnen voorwaarden liggen op beschikbaarheid, kwaliteit, classificatie en doelbinding bij gebruik van het dataproduct.

Het dataproduct combineert de dataset en dataservice, verrijkt met voorwaarden voor gebruik.

Reikwijdte

De gezamenlijke netbeheerders verwachten dat door de sterk toenemende vraag naar netcapaciteit op de LS-netten congestie zal ontstaan en waarbij NetBewust Laden gezien wordt als een van de oplossingen.

Dit dataproduct biedt de gezamenlijke netbeheerders de mogelijkheid om periodiek op een uniforme wijze inzicht te geven aan de gemeenten, laadpaalexploitanten, NAL-regio’s en andere belanghebbenden in welke gebieden (dreigende) capaciteit schaarste te verwachten valt.

Dit om de mobiliteitstransitie te kunnen faciliteren en om de lokaal beschikbare netcapaciteit optimaal mogelijk te benutten voor alle gebruikers van elektriciteit en overbelasting door pieken in de vraag te voorkomen. Het alternatief is het verzwaren van het net wat een lange doorlooptijd kent, hoge investeringen en de energie transitie zal vertragen.

Functionele eisen

Het dataproduct is onderheving aan functionele eisen: wat het dataproduct moet doen.

Table 1. Functionele eisen
Als Rol Wil ik Want

CPO, gemeente of NAL-regio

per station inzicht hebben in het belastingprofiel over een volledig jaar, inclusief de frequentie, hoogte en duur van belastingpieken

-

CPO, gemeente of NAL-regio

inzicht in het belastingprofiel kunnen relateren aan de aan het station gekoppelde publieke laadpalen.

-

Toelichting bij de functionele eisen:

  • Het dataproduct moet de vastgestelde belasting per station per kwartier over minimaal één volledig historisch jaar beschikbaar stellen;

  • Het dataproduct moet inzicht bieden in de frequentie, hoogte en duur van belastingpieken per station;

  • Het dataproduct moet inzicht bieden in de publieke laadpalen die aan het betreffende station zijn gekoppeld;

  • De gegevens moeten zodanig beschikbaar zijn dat CPO’s, gemeenten en NAL-regio’s het belastingprofiel van een station in relatie tot de gekoppelde publieke laadinfrastructuur kunnen analyseren.

Dataservice

Het gebruiksscenario beschrijft niet het uitvalproces (happy flow), deze stappen dienen apart beschreven en geïmplementeerd te worden.

Gebruiksscenario

Een externe partij verkrijgt toegang tot een openbaar beschikbare dataset vanuit het Energiedataportaal voor hergebruik binnen eigen processen of systemen.

Gebruiksscenario
Figure 1. Gebruiksscenario
  1. De derde partij raadpleegt het overzicht van beschikbare datasets;

  2. De derde partij selecteert een relevante dataset;

  3. De derde partij vraagt de geselecteerde dataset op;

  4. Het Energiedataportaal levert de dataset aan de derde partij;

  5. De derde partij verwerkt de ontvangen gegevens voor het beoogde gebruiksdoel.

Architectuur

Vanuit architectuurperspectief zijn de volgende keuzes gemaakt:

Architectuur
Figure 2. Architectuur
  • Netbeheerders leveren via het eigen Dataloket JSON-LD (RDF) onder de NBNL Profile Group;

  • JSON-LD wordt aangeleverd bij EDSN (Broker) via de File Gateway;

  • EDSN verwerkt de aangeleverde profiles tot een dataproduct geschikt voor afname door een Consumer, via de processen Extract en Load;

  • het dataproduct voor de Consumer wordt als JSON-LD (RDF) via het Energiedataportaal, onder het model beheerd door Team Semantiek, NBNL.

Dataset

De dataset beschrijft capaciteits- en belastinginformatie voor transformatoren en clustering van laadpalen. Voor de informatiebehoefte van NetBewust Laden worden de volgende onderwerpen gebruikt:

Onderwerp Profile Opmerking

Aanwezige transportcapaciteit

Equipment >= 3.0

als ActivePowerLimit gepubliceerd via PowerTransformer of SeriesEquipmentDependentLimit.

Belastingprofiel (historisch, 1j, 15m)

Operation >= 3.1

kwartierwaarden gepubliceerd als Analog met corresponderende AnalogValue-s met timeStamp.

Connectiviteit (huidig net)

Equipment >= 3.0

SubGeographicalRegion, Substation, PowerTransformer en EnergyConsumer.

Cluster van laadpalen

Topology >= 2.0

EnergyConsumer wordt via TopologicalNode-s geclusterd. TopologicalNode-s die een cluster van laadpalen vormen hebben een specifieke BusNameMarker.

Locatie (postcode+huisnummer)

Geographical Location >= 1.3

-

Locatie (WGS84)

Geographical Location >= 1.3

-

Netveiligheid

Equipment >= 3.0

SeriesEquipmentDependentLimit, daar waar groepen van netfuncties een gezamenlijke _Aanwezige transportcapaciteit` hebben.

Overdrachtspunt

Equipment >= 3.0

-

Topologie

Topology >= 2.0

relatie tussen overdrachtspunt en PowerTransformerEnd

Voedingsgebied

Equipment >= 3.0

TransformerEnd.endNumber 2 of 3 als beginpunt van een voedingsgebied.

Volume, variety, veracity, velocity

Data kent vier kenmerken:

  • volume: data kent een volume, een hoeveelheid;

  • variety (variëteit): data is te verdelen in gestructureerde en ongestructureerde data. Ongestructureerde data kent geen metamodel;

  • veracity (betrouwbaarheid): de mate waarin de data vertrouwd kan worden voor de toepassing;

  • velocity (snelheid): de frequentie waarmee data verandert.

Dataproduct Volume Variety Veracity Velocity

Netbewust Laden

Laag, < 100MB (ongecomprimeerd)

Gestructureerd

Hoog, de dataset wordt samengesteld uit gegevens vanuit de NBNL Profile Group.

Laag, verandert alleen wanneer de connectiviteit van het gepubliceerde net verandert

Voorwaarden

Dit dataproduct wordt als open data aangeboden.

Beslissingen en aannames

Datum Type Beschrijving

13-11-2026

Beslissing

Beschikbare data wordt als dataset (JSON-LD) aangeboden op het Centraal Dataportaal van Partners in Energie.

13-11-2026

Aanname

De data wordt als open dataproduct ontsloten.

13-11-2026

Aanname

Beschikbare data op LS vanuit de NBNL Profile Group wordt gepubliceerd als losstaand dataproduct. Het dataproduct bevat alleen LS-netstations.

16-11-2026

Aanname

CPO-naam is (nog) geen onderdeel van het dataproduct.